Jak wyglądała dziś u nas terapia dla osób z chorobą Alzheimera - omówienie zajęć krok po kroku

Ćwiczenia funkcji poznawczych - główna część zajęć

Większość czasu zajęło dziś ćwiczenie funkcji poznawczych z kartami pracy: rozszyfrowywanie liter i cyfr w prostym kodzie oraz przerysowywanie figur geometrycznych. Nie są to przypadkowe zadania. Każde z nich angażuje konkretną funkcję: uwagę, pamięć roboczą, koordynację wzrokowo-ruchową albo myślenie przestrzenne.

Terapeuta dobierał poziom trudności indywidualnie, tak aby zadanie było dla każdego uczestnika wyzwaniem, a nie źródłem frustracji. Ma to duże znaczenie, bo pacjent z zaburzeniami poznawczymi, który często doświadcza porażek, łatwo traci motywację i zaczyna wycofywać się z aktywności.

Terapia reminiscencyjna - jesienne wspomnienia

Dynie o różnych kształtach, kolorach i fakturach były dziś punktem wyjścia do terapii reminiscencyjnej. To metoda polegająca na przywoływaniu wspomnień z przeszłości za pomocą przedmiotów, zdjęć, zapachów czy rozmowy. Uczestnicy dotykali i sortowali dynie, a przy okazji wracały wspomnienia: przydomowe ogródki, jesienne zbiory, przetwory robione w rodzinnym domu, targi i sezonowe potrawy.

W chorobie Alzheimera pamięć odległa, czyli wspomnienia sprzed wielu lat, zwykle zachowuje się dłużej, niż pamięć bieżących wydarzeń. Terapia reminiscencyjna wykorzystuje ten zasób. Pozwala seniorowi mówić o tym, co pamięta dobrze, wzmacnia poczucie tożsamości i daje okazję do rozmowy, w której czuje się pewnie. Połączenie wspomnień z dotykiem i zapachem dodatkowo stymuluje zmysły, co jest szczególnie cenne u osób, którym coraz trudniej wyrazić się słowami.

Profilaktyka przeciwotępienna - dlaczego regularność ma znaczenie

Stymulacja poznawcza i terapia reminiscencyjna należą do przebadanych niefarmakologicznych metod wspierania osób z otępieniem. Stymulację poznawczą zalecają m.in. brytyjskie wytyczne kliniczne NICE dla pacjentów z łagodną i umiarkowaną demencją. Regularne zajęcia nie cofają choroby Alzheimera, ale pomagają jak najdłużej utrzymać sprawność umysłową, samodzielność i dobry nastrój. Traktujemy je jako element profilaktyki przeciwotępiennej: działania, które ma przeciwdziałać narastaniu trudności i wycofywaniu się seniora z codziennego życia.

Ruch jako przerywnik

W trakcie zajęć zrobiliśmy przerwę na ruch na świeżym powietrzu: proste ćwiczenia z kijkami, korzystając z ostatnich ciepłych dni września. Przerywnik ruchowy wprowadzamy podczas zajęć sześciogodzinnych, a w zajęciach trzygodzinnych zgodnie z indywidualnym planem terapeutycznym. To element kinezjogerontoprofilaktyki, czyli aktywności dopasowanej do wieku i możliwości seniora. Ruch poprawia koordynację i samopoczucie, daje odpoczynek od wysiłku umysłowego i ułatwia powrót do ćwiczeń pamięci. Aktywność fizyczna jest też uznawana za jeden z ważnych czynników w profilaktyce otępienia.

Mała grupa i terapeuta, który reaguje na bieżąco

Zajęcia prowadzimy w grupach do pięciu osób. Terapeuta obserwuje każdego uczestnika, reaguje na jego potrzeby i modyfikuje zadania w trakcie pracy. W takiej grupie każdy jest zauważony i otrzymuje wsparcie jakie potrzebuje. Kontakt z rówieśnikami, wspólny rytm dnia i poczucie przynależności przeciwdziałają izolacji, która u osób z demencją często pogłębia apatię.

Wiemy też, jak wymagająca jest codzienna opieka nad bliską osobą z chorobą otępienną. Czas, gdy senior jest na zajęciach, to dla opiekuna chwila wytchnienia i pewność, że bliski jest pod opieką specjalistów.

Jak zapisać bliską osobę na terapię

Pierwszym krokiem jest rozmowa z rodziną i wypełnienie ankiety. Pozwala nam poznać sytuację, zrozumieć główne trudności i potrzeby seniora. Gdy rodzina zdecyduje się na współpracę, umawiamy spotkanie kwalifikacyjne. Terapeuta obserwuje na nim, jak pacjent pracuje i ocenia aktualny poziom jego funkcji poznawczych. Na tej podstawie dobieramy formę zajęć i ich częstotliwość, a następnie przygotowujemy indywidualny plan terapii.